|
عنوان : انرژی اقیانوس
كلمات كليدي: انرژي
جزر و مد، انرژي امواج، تبديل
انرژي حرارتي اقيانوس، انرژي
خورشيد، انرژي باد |
انرژي جزر و مد
جزر و مد در اثر كش جاذبهاي ماه و خورشيد و چرخش
زمين بوجود ميآيد. نزديك سواحل دريا، سطوح آب
ميتوانند تا 24 متر بالا كشيده شوند. تنها حدود
24 نقطه وجود دارد كه داراي شرايط مناسب و حدود
جزر و مدهاي كافي (حدود 6 متر) براي توليد انرژي
به صرفه است. سادهترين سيستم توليد نيرو براي
دستگاههاي جزر و مدي شامل سدي به صورت مانع در عرض
مدخل كولاب حاشيهاي دريا است. دروازههاي آبگير
مانع به ظرف جزرومد هنگام جزرومدهاي بزرگ اجازة
ورود آب را ميدهد و آب را از ميان سيستم توربين
خروجي عبور ميدهد. اين زمان كه بين بالاترين
نقطة مد و پايين ترين نقطه جزر وجود دارد را
ebb tide ميگويند.
سيستمهاي دوراههاي براي توليد برق هم در هنگام
مد وهم در هنگام جزر وجود دارد
موانع جزر و مدي ميتوانند سطح جزرومد را در ظرف
تغيير داده و آشفتگي را در آب بالا ببرند. اين
مسئله ميتواند روي جهت يابي
و
تفريح نيز تأثير بگذارد. بزرگترين ضرر بالقوة
نيروي جزر و مدي، تأثير يك ايستگاه جزر و مد روي
گياهان و حيوانات مصب كولاب است
دو نوع مانع تجاري از لحاظ اندازه در حال حاضر
مورد استفاده است. يكي در لارنس (La Rance) فرانسه
و نوع ديگر در كانادا، نوا اسكوتيا (Nova Scotia)
رويال آناپليس (Annapolis Royal) است. ايالات
متحده هيچ دستگاه جزرومدي ندارد و تنها محل كه
نيروي جزرومدي ميتواند انرژي به صرفة اقتصادي را
توليد كند در نظر داردفرانسه، انگلستان، كانادا و
روسيه استعداد بيشتري از اين بابت دارند
همچنين حصارهاي
جزرومدي ميتوانند انرژي جزرومد را مهار كنند، يك
حصار جزر و مدي داراي توربينهاي قائم محور
هستند كه روي يك حصار سوار شده است. تمام آبي كه
عبور ميكند به درون توربينها رانده ميشود. اين
تأسيسات در نواحي مانند كانالهاي بين خشكيها نيز
ميتوانند بكار گرفته شوند. حصارها تأثير زيست
محيطي كمتري نسبت به موانع جزرومدي دارند، اگرچه
ميتوانند براي حركت حيوانات بزرگ دريايي مشكل ساز
باشند. هزينه نصب حصارهاي جزرومدي نيز كتمر از
موانع جزر و مدي است. يك حصار جزر و مدي در سواحل
فيليپين در حال فعاليت است.
توربينهاي جزر و مدي تكنولوژي جديدي هستند كه در
بسياري از نواحي جزر و مدي بكار گرفته ميشود.
اساساً آنها توربينهاي بادي هستند كه در هر محلي
كه جريان جزر و مدي قوي دارد، واقع شدهاند. از
آنجا كه آب 800 مرتبه چگال تر از آب است،
توربينهاي جزر و مدي مجبور به داشتن مقاومت
بيشتري از توربينهاي بادي خواهند بود. اين
توربينها سنگينتر و گرانتر هستند اما قادرند
انرژي بيشتري را به دام بياندازند.
انرژي امواج
موج در اثر وزش باد روي سطح اقيانوس بوجود ميآيد.
در امواج اقيانوس انرژي خارقالعادهاي وجود دارد.
مجموع نيروي امواجي كه خطوط ساحلي دنيا را در
مينوردند، 2 تا 3 ميليون مگاوات تخمين زده
ميشود. سواحل غربي ايالات متحده و اروپا و سواحل
ژاپن و نيوزلند محلهاي مناسبي براي مهار انرژي
امواج اقيانوسهستند. يكي از راههاي مهار انرژي
امواج اين است كه خط سد امواج را به كانالهاي
باريك كج كرده و در آنجا متمركز كنيم. اين كار
باعث نيرو و اندازة امواج ميشود. سپس امواج
ميتوانند به ظرفهايي كانال كشي شده و يا
مستقيماً براي گرداندن توربينها به كار روند. هيچ
دستگاه انرژي موجي تجاري بزرگي وجود ندارد، اما
انواع كوچك آن موجود ميباشند، مكانهاي ساحلي كوچك
بهترين وضعيت را آيندة نزديك براي توليد انرژي
موجي كافي براي جوامع محلي دارند
تبديل انرژي حرارتي
اقيانوس (OTEC)
انرژي خورشيد سطح آب اقيانوس را گرم ميكند. در
نواحي استوايي، سطح آب تا بيش از 40 درجه گرم تر
از درون آب است. اين اختلاف حرارتي ميتواند براي
توليد برق به كار برده ميشود. سيستم OTEC بايد
اختلاف دمايي حداقل 25 درجه سيليوس داشته باشد تا
بتواند كار كند، هاوايي از سال 1970 براي OTEC
مورد بررسي قرار گرفت. امروزه هيچ عملكرد وجود
ندارد. كشمكشهاي زيادي وجود دارد.اول اينكه
سيستمهاي OTEC بهرة بالاي انرژي ندارند. پمپ
كردن آب مشكل مهندسي بزرگيست. برق نيز بايد به
خشكي انتقال يابد. براي رسيدن به تكنولوژي لازم
جهت توليد و انتقال اقتصادي برق از سيستم 10 تا 20
سال وقت نياز است.
خورشيد
تحقيقاتي براي ساخت مزارع خورشيدي روي
اقيانوس انجام شده است. اقيانوس S 70 درصد سطح كرة
زمين را ميپوشانند. برخي عقيده دارند كه نزديك
سواحل كاملترين محل براي مزارع خورشيدي است.
اخيراً، انرژي خورشيدي در سكوهاي نزديك به ساحل و
براي راه اندازي تجهيزات دريايي كنترل از راه دور
به كار گرفته شده است. انرژي خورشيدي منبع انرژي
تجديد پذيري است كه آزاد و سالم است.
باد
انرژي
بادي نيز مانند انرژي خورشيد قبلاً
روي زمين به كار رفته است. توربينهاي بادي و
مزارع بادي تنها در جاهائي
كه باد مداوم ميوزرد قرار گرفتهاند، در
امتداد بيشتر سواحل ايالات متحده، شرايط خوبي براي
استفاده از انرژي بادي وجود دارد، مردم زيادي
خواستار قرارگيري توربينها در سواحل هستند. مردم
فكر ميكنند برنامهاي براي ساخت يك دستگاه بادي
ساحلي در ساحل كيپ كاد (Cape Cod) وجود دارد. باد
منبع انرژي تجديد پذيريست كه آلودگي به همراه
ندارد و از اينرو برخي آن را به عنوان سوخت
جايگزين خوبي براي سوخت فسيلي ميدانند.
»
فرستنده:
مصطفي ساغري
»
منبع:
سازمان زمين شناسي
كشور
